Uitbuiting: waar trekken we de lijn?

De Britse krant The Guardian maakte onlangs gewag van 6.500 arbeiders die in Qatar zijn overleden ten gevolge van de onmenselijke arbeidsomstandigheden op de gigantische werven voor het WK voetbal in 2022. Meteen ging het vuur aan de lont bij de "mainstream media". Maar we wisten dit al langer.

Ngo's zoals Amnesty International (https://www.amnesty.org/en/latest/campaigns/2016/03/qatar-world-cup-of-shame/) rapporteren regelmatig over het mensonterende schandaal dat zich in Qatar afspeelt. Ook de pers maakte er gewag van. Verschoof onze aandacht te snel naar het smeuïge corruptieschandaal rond de toekenning door FIFA van de organisatie van de wereldvoetbalbeker aan Qatar? De vingers wezen meteen terecht richting Sepp Blatter en de "FIFA-bobo's". Vreemd genoeg niet richting Tamim bin Hamad Al Than, of nog Sjeikh Tamim al-majd (Tamim de Glorierijke) wiens dynastie al sinds mensenheugenis het golfstaatje Qatar met ijzeren hand regeert, als een absolute vorst: met de ene hand over een leger slaven, met de andere kwistig strooiend met oliedollars.
Inmiddels schoten de Qatarese bouwwerven als paddestoelen uit de grond. Arbeiders werden massaal gerecruteerd uit de traditionele wingewesten: India, het Verre Oosten, Afrika. Mensen die bewust of onbewust bereid waren hun leven in de waagschaal te leggen in ruil voor wat ze ook in het Midden-Oosten beschouwen als een hongerloon. Paspoorten moesten worden afgegeven vooraleer de arbeiders de werf betraden. De arbeids- en levensomstandigheden hebben alles weg van slavernij. Ik herinner me een bericht dat de arbeiders het moesten stellen met een halve liter water per werkdag. Toen al - jaren geleden - was er sprake van vele doden.

De Internationale Arbeidsorganisatie verwierp op 8 november 2017 een klacht van werknemers tegen Qatar nadat de regering (aldus de IAO) "wetgeving had ingevoerd om werknemers te beschermen en verdere hervormingen en technische samenwerking met het VN-agentschap had toegezegd. Het unanieme besluit, genomen door het bestuursorgaan van de IAO na een 45 minuten durende vergadering in Genève, betekent dat er geen IAO-commissie van onderzoek zal worden ingesteld naar vermeende uitbuiting in het gastland van het wereldkampioenschap voetbal van 2022".

Binnen het VN-systeem heeft de Internationale Arbeidsorganisatie een unieke tripartiete structuur: alle normen, beleidslijnen en programma's moeten worden besproken en goedgekeurd door de vertegenwoordigers van regeringen, werkgevers en werknemers. Dit kader wordt gehandhaafd in de drie belangrijkste organen van de IAO: De Internationale Arbeidsconferentie, die jaarlijks bijeenkomt om internationale arbeidsnormen te formuleren; de Governing Body, die fungeert als uitvoerende raad en het beleid en de begroting van de organisatie bepaalt; en het International Labour Office, het permanente secretariaat dat de organisatie beheert en de activiteiten uitvoert.

Op de site van de Midden-Oostenafdeling van de Society for Human Resources Management (SHRM), waarin HR Pro via de Europese zustervereniging EAPM is vertegenwoordigd, staat een kort verslag over wetswijzigingen welke vorig jaar werden doorgevoerd in Qatar ("a flurry of legislative activity to amend Qatar's employment and immigration regulatory framework in line with market changes and employment needs"). Arbeidscontracten kunnen nu ook voor economische redenen worden opgezegd. Maar ook de werknemer kan zijn opzeg geven, en als het een immigrant betreft, heeft hij niet meer de toestemming nodig van zijn huidige "werkgever" als hij naar een ander bedrijf wil stappen. Ik ben geen specialist terzake maar mijn wenkbrauwen gingen toch wel spontaan fronsen.
De conclusie van het verslagje is kort: "De recente veranderingen tonen duidelijk aan dat Qatar een grotere arbeidsmobiliteit en transparantie wil toestaan en een evenwichtiger arbeidsverhouding tot stand wil brengen." Eind goed, al goed?

Volgens The Guardian niet. Immers, de Qatarese regering beweert dat van de 6500 doden, velen een natuurlijke dood hebben gestorven. Mensenrechtenorganisaties klagen het gebrek aan duidelijkheid en transparantie aan rond de doden.

Is hier een rol weggelegd voor de HR-wereld? Het lijkt de moeite waard om samen met onze zusterorganisaties bij internationale overheden zoals het ILO aan te dringen op en te ijveren voor een uniforme wereldwijde regelgeving met het oog op duidelijke en transparante rapportering van arbeidsongevallen en -omstandigheden. Trekken we lijnen of kijken we tijdens de match ook de andere kant op?

 

Christian Dirkx

Bestuurslid HRPro en HR Lab

Er zijn reeds 0 brilliante commentaren

Plaats een reactie