Werknemers delen

“Het is ok om in transitie te zijn” dixit Kathelijne Verboomen van Acerta die op een boeiende Koffie met de Toekomst kwam vertellen over het delen van werknemers via hun Bridge Platform. 

Multi-werkgeverschap past in een bredere mindset van proactief loopbaangedrag in een goed draaiende transitionele arbeidsmarkt. Zover staan we voor alle duidelijkheid vandaag niet - onze arbeidsmarkt en ook ons loopbaandenken is nog te star en te traditioneel. De pandemie verplichtte ons om alles anders te doen en zorgde zo voor een kleine duw in de juiste richting: zo las je in de pers dat  Decathlon en Colruyt medewerkers uitwisselden, lanceerde Aviato het project Turnaround op de luchthaven en stelde de Vlaamse regering duidelijke ambities rond ‘werk- naar-werk- transities’ in haar relanceplan. De vraag is hoe we hier een duurzame shift van maken, die de huidige crisiscontext overstijgt? En terwijl iedereen discussieerde over de meer- en minderwaarde ervan, stuwde de realiteit ons er bijna ongemerkt naar toe. Trends zoals technologie, vergrijzing en globalisering - om er maar een paar te noemen - hebben ervoor gezorgd dat onze arbeidsmarkt en onze loopbanen veel volatieler en grilliger zijn geworden. Je kent de VUCA-gedachte hierrond vast al wel. Wie kan vandaag met zekerheid garanderen zijn huidige job tot aan het pensioen te behouden? En vooral, wie wil dat nog?

Een goed draaiende,  transitionele arbeidsmarkt hebben we echter nog niet. Een minderheid is mee en plukt de vruchten van deze snel veranderende wereld. Ze zijn mee met de trends en innovaties, versterken hun competenties continu en rijgen zo een loopbaan aan elkaar van progressie en continuïteit. Ze stappen vrijwillig en met gemak in en uit de arbeidsmarkt voor de nodige pauzes: studies, tijdelijke zorg voor kinderen of familie of om volledig te “resetten”. Een stevige rugzak gevuld met een goede onderwijsloopbaan, een verankerd netwerk en een goede gezondheid maakt dit alles mogelijk.

Een meerheid echter voelt zich overweldigd door de veranderingen die op hen af lijken te komen. Voor wie transities nog te vaak ongewild en onvoorzien gebeuren: jobverlies, ziekte, trauma, zware zorgtaken. 

Het is vooral voor deze groep dat we moeten komen tot een arbeidsmarkt die zegt “het is ok om in transitie te zijn, we’ve got your back”.  Hoe kunnen we loopbanen en loopbaangedrag veel meer proactief vormgeven zodat transities vlotter in elkaar overgaan en een duurzaam karakter krijgen? Zodat mensen van werk naar werk stappen zonder ongewilde uitval of vlot deeltijdse/tijdelijke jobs combineren.

Het impliceert dat we op voorhand nadenken over de komende ‘breuk’ - als werkgever en als werknemer. En dat we stappen ondernemen om die breuk op te vangen. Denk aan automatiseringsprocessen, veranderende jobs, verouderde competenties, dreigend ontslag, verminderde activiteiten, aflopende contracten. 

Veel gebeurt natuurlijk op je werkvloer, binnen de muren van je organisatie. Via learning & development en interne mobiliteit bijvoorbeeld. Maar best ook steeds meer over de muren, van je bedrijf en zelfs van je sector. 

Het delen van werknemers is een manier om die breuken op te vangen: gedeelde secretariaats-, onthaal of veiligheidsfuncties of  schaarse (dure) profielen zorgen niet enkel voor het drukken van kosten maar ook voor voltijdse jobs. 

Denk ook aan het tijdelijk uitwisselen van medewerkers in piek- en daltijden: seizoensarbeiders (herinner u de acute noden van de land-en tuinbouwsector tijdens de eerste lockdown) of het poolen van chauffeurs voor leveringen tijdens de kerstperiode.


De pandemie gaf een boost aan transities tussen krimp- en groeisectoren. Medewerkers uit ‘stilgevallen’ sectoren en in tijdelijke werkloosheid,  kregen en krijgen kansen om even elders te werken. Ervaring opdoen, competenties warm houden in afwachting van een relance. Het is geen overdonderend succes en vooral de meer sterke profielen durven hierop ingaan. Maar symbolisch een enorme stap in de richting van loopbaandenken en levenslang leren.

We weten echter dat wanneer het vangnet van de tijdelijke werkloosheid verdwijnt, heel wat bedrijven permanent afscheid zullen moeten nemen van een deel van hun medewerkers. We kunnen die breuk afwachten, collectief ontslag geven en de getroffen medewerkers in de werkloosheid doen landen. Of we kunnen nu - proactief - investeren in een naadloze transitie naar een andere werkgever met acute noden. Medewerkers begeleiden van werkvloer tot werkvloer, via uitgetekende trajecten op maat. Zonder ontslag, zonder disruptie in de loopbaan. Niet haalbaar, denk je ? Het goede nieuws is dat we vandaag alles voorhanden hebben om het te doen slagen: ruimte binnen het regelgevende kader, veel dienstverleners met expertise terzake en een ruim aanbod aan tools en maatregelen om de transities te doen slagen. De relanceplannen van de Vlaamse Regering zijn de extra boost om hier collectief - werkgevers, werknemers en hun vertegenwoordigers, dienstverleners en overheid - op in te zetten. 

Wat we nog missen is de juiste mindset. Werkgevers, werknemers én een overheid die out-of-the-box durven gaan! Want als we zeggen dat de arbeidsmarkt nog te traditioneel is, hebben we het eigenlijk toch gewoon over onszelf ?

 

Marleen Verstraete

Bestuurslid HRPRo.be

Er zijn reeds 0 brilliante commentaren

Plaats een reactie